Testing & Commissioning (T&C) là giai đoạn cuối cùng nhưng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong mọi dự án cơ điện (M&E). Đây là bước đảm bảo các hệ thống như điện, nước, HVAC, PCCC… vận hành đúng thiết kế, an toàn và ổn định trước khi bàn giao. Thực hiện T&C bài bản không chỉ giúp phát hiện lỗi sớm mà còn tối ưu hiệu suất, kéo dài tuổi thọ thiết bị và giảm đáng kể chi phí bảo trì dài hạn.
Vì Sao T&C Là Khoản Đầu Tư Xứng Đáng?
- Giảm chi phí bảo trì dài hạn
Những lỗi được phát hiện và khắc phục trong giai đoạn T&C sẽ tránh được các sự cố tốn kém về sau. Khi hệ thống vận hành tối ưu ngay từ đầu, tuổi thọ thiết bị được kéo dài, hạn chế thay thế linh kiện và giảm chi phí sửa chữa khẩn cấp.
- Đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn và an toàn
T&C xác nhận hệ thống đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định PCCC và các yêu cầu liên động phức tạp (ví dụ: khi báo cháy, AHU phải tắt và cửa gió mở hết). Điều này giúp tránh sự cố nghiêm trọng, bảo vệ tính mạng và tài sản.
- Tối ưu hiệu suất & tiết kiệm năng lượng
Các bước cân bằng (TAB) và thử nghiệm chức năng (FPT) trong T&C giúp thiết bị đạt hiệu suất thiết kế. Việc hiệu chỉnh cảm biến, lưu lượng gió/nước và lập trình BMS hạn chế lãng phí điện, nước, tiết kiệm chi phí vận hành hàng tháng.
Thực Trạng T&C hệ thống cơ điện Tại Việt Nam
Dù vai trò của T&C ngày càng được công nhận, nhiều công trình vừa và nhỏ vẫn bỏ qua hoặc thực hiện qua loa để tiết kiệm chi phí ban đầu. Hệ quả là nhiều tòa nhà mới bàn giao đã gặp sự cố bảo trì lớn, gây tốn kém không lường trước. Các sự cố PCCC tại trung tâm thương mại là minh chứng rõ ràng cho việc thiếu nghiệm thu liên động và kiểm tra định kỳ.

Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả T&C
- Lập kế hoạch chi tiết ngay từ giai đoạn thiết kế, kèm checklist nghiệm thu rõ ràng.
- Thuê Commissioning Agent (CA) chuyên nghiệp để đảm bảo tính khách quan.
- Chuẩn hóa tài liệu & đào tạo: Bàn giao hồ sơ O&M đầy đủ, huấn luyện vận hành cho đội ngũ.
- Ứng dụng công nghệ: Tích hợp BIM và BMS để quản lý thông tin as-built và hỗ trợ bảo trì dễ dàng.
Sai Lầm Phổ Biến Khi Thực Hiện T&C
- Thiết kế sai & bỏ qua T&C: Ví dụ đầu phun PCCC đặt ngưỡng nhiệt quá cao, nguồn điện dự phòng không kiểm tra định kỳ.
- Quy trình cẩu thả: Không kiểm tra liên động, bỏ qua cân bằng cuối cùng, dẫn đến hệ thống vận hành sai chức năng.
- Thiếu tài liệu & đào tạo: Không có hồ sơ O&M hoặc hướng dẫn chi tiết, gây khó khăn khi sự cố xảy ra.
Biện Pháp Khắc Phục
- Nghiệm thu bài bản với quy trình T&C 6 cấp độ.
- Kiểm soát thiết kế chặt chẽ theo tiêu chuẩn mới nhất.
- Đào tạo liên tục & giám sát định kỳ theo chuẩn FM hoặc Soft Landings.
Đầu tư vào T&C chuyên nghiệp là chiến lược thông minh để đảm bảo vận hành bền vững, giảm chi phí bảo trì và nâng cao chất lượng công trình. Đây là “chốt chặn” cuối cùng giúp hệ thống cơ điện hoạt động an toàn, hiệu quả và tiết kiệm lâu dài. Áp dụng nghiêm túc T&C ngay từ đầu sẽ mang lại lợi ích vượt trội cho chủ đầu tư và nhà thầu